|
โทรทัศน์อันตราย
โดย บุญรักษ์ บุญญะเขตมาลา |
|
เมื่อเร็วๆ นี้ นักประสาทวิทยาชาวเยอรมันท่านหนึ่งได้ตีพิมพ์งานวิจัยจากการศึกษาเด็ก 15,000 คน ในโลกตะวันตก โดยเฉพาะเยอรมนี ซึ่งมีสาระสำคัญว่าเด็กๆ ที่ดูโทรทัศน์มากเกินไปมักจะมีความสนใจและประสบการณ์คับแคบ สมองไม่ค่อยยืดหยุ่น ไร้การกระตุ้นและการพัฒนาที่ดี ประสาทสัมผัสผิดปกติ การรับรสและกลิ่นไม่สมดุล สมาธิสั้น มีพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรง หดหู่ อันส่งผลถึงผลการเรียนด้วย การดูโทรทัศน์มากๆ ทำให้คนเหล่านี้ไม่มีเวลาสำหรับการเล่นกีฬา และติดนิสัยการไม่ชอบเคลื่อนไหวร่างกายตามธรรมชาติ เมื่อเป็นเช่นนี้ ก็จะกินมากขึ้น ครั้นเป็นผู้ใหญ่ขึ้น ก็ยังติดนิสัยการกินอาหารที่ไม่เป็นประโยชน์ที่ตนคุ้นเคยในโทรทัศน์ต่อไป ลงท้าย คนเหล่านี้มักจะตายก่อนเวลาอันควรจากโรคอ้วน ความดันโลหิตสูง คอเลสเตอรอลสูง และโรคเบาหวาน (ผู้จัดการรายวัน วันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548) ความจริงแล้ว ในระดับของรายละเอียด ข้อค้นพบในทำนองนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่เท่าไรนัก ทว่าจุดที่ดูจะน่าตื่นเต้นเป็นพิเศษคงจะเป็นการระบบการวิจัยที่ออกจะชาญฉลาด ตรงที่สามารถเชื่อมโยงอันตรายนานาชนิดจากการดูโทรทัศน์อย่างครบวงจรชีวิต นับตั้งแต่วัยเด็กจนถึงวัยผู้ใหญ่ จากการก่อรูปของพฤติกรรมทางจิตและร่างกายต่างๆจนถึงการก่อรูปของโรคภัยไข้เจ็บ ลงท้ายด้วยการตายก่อนวัยอันควร ก่อนหน้านี้หลายสิบปี ก็มีใครต่อใครในสหรัฐอเมริกาเพียรพยายามขุดคุ้ยหาอันตรายของโทรทัศน์ในรูปแบบต่างๆ อย่างต่อเนื่อง มีข้อค้นพบเด่นๆ จากงานวิจัยดีๆ มากมาย เช่น จำนวนเวลาในการดูโทรทัศน์
๐ เมื่ออยู่ในชั้นประถมปีที่หนึ่ง เด็กอเมริกันส่วนมากจะได้ดูโทรทัศน์ในจำนวนเวลาที่เทียบเท่าได้กับการดูโทรทัศน์มากถึงสาม
ปีการศึกษาแล้ว ความรุนแรง
๐ ตลอดช่วงชีวิตของเด็กอเมริกันทั่วๆ ไปคนหนึ่ง เขาจะได้เป็นพยานของความรุนแรงในโทรทัศน์มากมาย
กล่าวคือ ฆาตกรรมจำนวน 8,000 ครั้ง และความรุนแรงในรูปแบบอื่นๆ อีก
100,000 ครั้ง มิติทางการเงิน การพาณิชย์ และกายภาพ
๐ มีรายงานใน ค.ศ. 1995 ว่ารายได้สุทธิต่อปีของโทรทัศน์ในสหรัฐอเมริกามีอย่างน้อยๆ
25 พันล้านเหรียญ ข้อกล่าวอ้าง ทั้งๆ ที่ผลกระทบในทางลบของโทรทัศน์มีอยู่มากมายเหลือเกิน แต่โทรทัศน์ก็คงจะไม่หายไปไหนง่ายๆ เพราะในระบบเสรีนิยมทางเศรษฐกิจ มันได้กลายเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจจนคงจะไม่มีอะไรอื่นมาทดแทนได้อย่างเสมอเหมือนเสียแล้ว ในเวลาเดียวกัน ใครๆ ก็ช่วยกันหาข้ออ้างที่จะทำและดูโทรทัศน์กันต่อไปเรื่อยๆ อย่างหน้ามืดตามัว ตัวอย่างของข้ออ้างเหล่านี้มีอยู่มากมาย เช่น ๐ ดูโทรทัศน์เพื่อรู้ข่าว ในความเป็นจริง เนื้อหาของข่าวโทรทัศน์เกือบร้อยทั้งร้อยเป็นเรื่องของการวัดระดับความนิยม (ratings) ซึ่งนอกจากจากจะมี การเมือง ในตัวมันเองแล้ว ยังเป็นเรื่องของ ธุรกิจ เกือบล้วนๆ ฉะนั้น คงไม่ต้องแปลกใจว่าทำไมโทรทัศน์จึงกลายเป็นเวทีสำหรับข่าวประเภทหมากัดคนและคนกัดหมา เป็นสำคัญ เพราะว่ากันว่าคนส่วนมากชอบเรื่องราวแบบนี้ เนื่องจากมันไม่กดดันให้สมองต้องทำงานหนัก ทว่าเปิดโอกาสให้คนได้วิพากษ์วิจารณ์เรื่องโง่ๆ ที่ คนอื่น เป็นคนกระทำ มีอะไรจะสนุกกว่านี้เล่า ดูไปนานๆ เข้าก็เลยลืมไปว่าตนเองยังไม่รู้เลยว่าในวันนี้มี ข่าว จริงๆ อะไรเกิดขึ้นในประเทศของตนและในโลกบ้าง ในขณะที่วงการข่าวขนานแท้และดั้งเดิมอย่างหนังสือพิมพ์มี ประเพณี ในการเผยแพร่เรื่องราวที่สวนทางกับความต้องการของ ธุรกิจ และกลุ่มอำนาจอื่นๆ ในสังคม ในกรณีของโทรทัศน์ ประเพณีดังกล่าวนี้ไม่มีอยู่เลย นี่หมายความว่า ข่าว ที่เราได้เห็นกันทางโทรทัศน์เป็นสิ่งที่ธุรกิจและคนทั่วไปชอบ แต่มันหาใช่ ข่าว ที่แท้จริงในความหมายที่ครอบคลุมถึง สิ่งที่สำคัญอย่างแท้จริง ในแต่ละวันไม่ ๐ ความบันเทิงนิดๆ หน่อยๆ จะเป็นอะไรไป หากเราจะวิเคราะห์กันไปให้ถึงที่สุดแล้ว เป้าหมายของโทรทัศน์หาใช่การให้ความบันเทิงกับเราไม่ ทว่าเป้าหมายก็คือการระดมให้คนมาชุมนุมกันเสมือนฝูงวัวฝูงควายเพื่อที่ได้ป้อนแจ้งความสินค้าต่างๆ เข้าไปฝังอยู่เต็มสมองของคนดู จนในที่สุดทำให้เขาควักเงินออกมาทำอะไรๆ ที่ไม่เคยตั้งใจจะทำให้ได้นั่นเอง การผลิตรายการโทรทัศน์มักจะต้องใช้เงินมหาศาล ด้วยเหตุผลกลใดกันที่บุคคลที่ลงทุนกับการทำและเสนอรายการเหล่านี้ถึงจะ น่ารัก ขนาดที่มาช่วยให้ ความบันเทิง กับคนดูโทรทัศน์ เงินเหล่านี้จะมาจากไหนได้เล่า นอกจากผลกำไรจากธุรกิจ ซึ่งส่วนหนึ่งถูกนำมาใช้จ่ายกับการทำและเสนอรายการโทรทัศน์ ทั้งนี้ทั้งนั้น ก็เพื่อต่ออายุให้แก่วงจรการผลิตผลกำไรต่อไปนั่นเอง เพราะฉะนั้น คำถามที่คนดูโทรทัศน์จะต้องตอบให้ได้ก็คือตนเองกำลังได้รับ ความบันเทิง ชนิดไหน และเพื่อประโยชน์ของใคร ๐ โทรทัศน์ช่วยให้เด็กอยู่กับบ้านไม่ทำให้พ่อแม่ปวดหัว ข้ออ้างนี้ได้ยินบ่อยๆ จากพ่อแม่ยุคใหม่ที่ไม่สนใจที่จะรักใคร่ดูแลลูกๆ หลานๆ ด้วยตนเอง ทว่าชอบที่จะปล่อยให้พระเอก นางเอก และผู้ร้ายสารพัดชนิดในจอโทรทัศน์เป็นคนเลี้ยงเด็กให้ตนแทน นอกเหนือจากข้ออ้างในทำนองนั้นแล้ว ยังมีรายการข้ออ้างอีกมากมายยาวยืดอย่างไม่รู้จบ แต่ลงท้ายแล้ว ก็มักจะสรุปว่าควรจะทำและดูโทรทัศน์ที่สร้างปัญหาอย่างมากมายดังสาธยายข้างต้นแล้วกันต่อไป การพูดและคิดถึงการปรับปรุงรายการโทรทัศน์เป็นสิ่งที่แทบจะไม่เคยมีใครได้ยินหรือสนใจ ทั้งๆ ที่คลื่นโทรทัศน์คือ ทรัพยากรสาธารณะ ไม่มีใครมีสิทธิ์เป็นเจ้าของได้ เพราะมันเป็นของทุกคน ประเด็นสำคัญที่สุดก็คือ คลื่นโทรทัศน์จะต้องถูกใช้เพื่อประโยชน์ของบุคคลที่ไม่มีโอกาสได้ใช้คลื่นโทรทัศน์ เพราะฉะนั้น หน้าที่เบื้องต้นที่สุดของผู้มีสิทธิ์ใช้คลื่นโทรทัศน์ก็คือการทำงานของตนเพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างแท้จริง ผิดไปจากนี้ ทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาสังคมจะต้องหาทางแก้ไขให้ถูกต้อง เพื่อที่ผู้ประกอบการโทรทัศน์ที่มีวิสัยทัศน์และจริยธรรมจะได้มีพื้นที่มากกว่าผู้ประกอบการประเภทหาเช้าๆ กินค่ำๆ นี่คือ โจทย์แห่งศตวรรษ ไม่ว่าคำตอบจะเป็นอะไร มันมีนัยครอบคลุมถึงความเป็นความตายของมนุษย์เลยทีเดียว. ที่มา ผู้จัดการออนไลน์ 24 กุมภาพันธ์ 2548 |
 |
| กลับไปหน้า
Web วัดท่าไทร ไป Web สำนักงานเจ้าคณะภาค ๑๖ ไป Web ศูนย์พัฒนาคุณธรรมภาคใต้ ไป Web วิทยุชุมชนตำบลท่าทองใหม่ ไป Web ชมรมวีอาร์ร้อยเกาะสุราษฎร์ธานี |